TASARIM DERGİSİ 192 + e-MALZEME DERGİSİ 3

Mimarlık ve tasarım dünyasını kışkırtacak yeni gelişmeler veya beklentiler oluşmadıkça en anlaşılabilir, en basit ve en ekonomik olan doğru olmaya devam edecek gibi gözüküyor. Tüm dünyada yaşanan onca olumsuzluklara rağmen tüm ilim ve bilim insanları gibi tasarımcılarda yenilikleri takip etmekte ve hatta yeni ya da farklı olmak adına bütün imkanlarını ve yaratıcıklarını zorlamaktalar.

Fakat ne yazık ki tasarım dünyasında özellikle mimarlar için yaratıcılığın sınırları ancak bir başkasının yani işverenin hayal gücü ya da daha gerçekçi olmak gerekirse bütçesi ile çizilmekte. Oysaki fakültede bu böyle değildi! Hayal gücünüzü en fazla paftalarınızın ebatları ya da şevkiniz, hırsınız belirlerdi… Maalesef eğitim ve gerçek hayat deneyimi arasındaki farkın en fazla olduğu ve hayal kırıklığı yaratabilen mesleklerin başında “tasarım” geliyor! Gerçek hayatta tasarım=şartname, tasarım=rant, tasarım=zorunluluk ve en önemlisi tasarım=para denklemleri ile akıp gitmekte. Hayal gücü(!) geniş ve bonkör işverenler ile çalışma fırsatını yakalamış tasarımcılar ise öğrencilik yıllarına adeta geri dönüldüğü bu ilişki boyunca elde ettikleri lezzeti daha sonraki işlerinde de yakalamaya çalışmaktalar, aramaktalar. Ancak bu durumda ortaya sonsuz hayal gücü fakat sınırlı bütçe veya zorunluluklar ile yoğrulmuş bilinmezler ve çözümsüzlüklerle dolu saçma sapan yapılar ortaya çıkmakta.

Bu büyülü birliktelik sonrası tekrar bu ortamı yakalayabilen ve hatta kendilerine bu ortamı yaratabilen tasarımcılar ise zaten çizdikleri yolda ve çevrede başarıyla ilerlemeye devam edebilmekte. Her ne kadar günümüzde yaşanılan ekonomik buhran tasarımcıları yeni tasarımlar, yapılar ve yeni projeler yapmaktan alı koyuyor. Maalesef tamamen insan odaklı ve becerinin tecrübeyle ölçüldüğü bu mesleklerde yaşanılan en büyük hayal kırıklığı da bu olmakta ve olmaya devam edecek!... Tasarım dünyasında mimarlar diğer disiplinlere oranla tasarım yaparken ekonomi, politika, çevresel veriler, sosyoloji, psikoloji gibi birçok değerleri dikkate alarak, en azından almaya çalışarak projelerini şekillendirmeye çalışmaktalar.

İşin içinde bunca dikkate alınması gereken unsur varken doğru bazen en basit ve fonksiyonel oluyor. Bu durumda tasarıma şekil veren sadece değerler oluyor, bizler yani mimarlar maalesef hayal gücünden önce bu değerleri analiz eden ve sonuçta çözümleyen kişiler olmaktayız. Zaten benim hatırladığım kadarıyla üniversitelerde hayalgücü ilgili bir ders bulunmamakta. Hayalgücümüzü etkileyecek veya sınırlayacak onca olumsuzluklara rağmen yaratıcılık büyük ölçüde tecrübeler sonucu elde edilmekte. Yani aslında bu sadece uzun bir süreç.

Onun için en azından bu olgunluğa ulaşmadan yaratıcılık kısmını ustalara bırakmak ve bizden beklenileni yapmak lazım; fonksiyonel, modern yapılar!..

www.tasarimdergisi.com

www.e-malzemedergisi.com